معرفی انواع نیمرخهای نورد شده
انواع نیمرخهای ساختمانی در واقع مقاطع فولادی با شکل هندسی مشخص هستند که با هدف ایجاد استحکام و مقاومت مکانیکی در سازهها طراحی میشوند. این نیمرخها از طریق نورد گرم، نورد سرد یا خمکاری ورق فولادی تولید شده و برای ستونها، تیرها، خرپاها، والاستادها و پروفیلهای سقفی و دیواری کاربرد دارند. استفاده از این مقاطع باعث کاهش وزن سازه، افزایش پایداری در برابر بارگذاری و بهبود توزیع تنش در اعضای سازهای میشود.
برای نیمرخهای ساختمانی سبک و پروفیلهای سردنورد شده: فرایند اصلی نورد سرد (Roll Forming) و خمکاری موضعی است.
پرس حجمی یا نورد گرم معمولاً برای مقاطع سنگینتر و تیرآهن/نبشی/ناودانی کاربرد دارد، نه نیمرخهای سبک.
نیمرخهای نورد شده مهم ترین نوع و شکل فولادهای ساختمانی از لحاظ نیمرخهایی که به روش نورد گرم یا سرد بدست می آیند می باشند و به شرح ذیل می باشند:
- تیرآهن نیمرخ I: این نیمرخ از معمولترین نیمرخهای نورد شده مصرفی در سازه های فلزی است و مقاومت آن در برابر خمش زیاد است. انواع متداول آن عبارتند از نیمرخ معمولی INP نیمرخ بال پهن IPB و نیمرخ IPE.
- نیمرخ U یا ناودانی: این نیمرخ بصورت تک در مقابل خمش ضعیف است و برای جبران این ضعف آن را در تیرهای مرکب و مشبک و همچنین بصورت جفت بکار می برند. نیمرخ ناودانی را بصورت UNP یا CNP نمایش می دهند.
- نیمرخ نبشی: نبشی به دو صورت نبشی با بال های مساوی و نامساوی ساخته می شود. این نیمرخ را در سازه های فلزی بخصوص در ساختن اشکال مرکب بکار می برند.
- نیمرخ سپری: این نیمرخ ها در دونوع می باشند، سپری هایی که قاعده آنها دو برابر ارتفاعشان است، و سپری هایی که ارتفاع و قاعده شان با هم برابر است.
- نیمرخ Z: این پروفیل را برای زیرسازی و بستن ورق های فلزی یا ورق های آزبست سیمانی در سقف های شیب دار بکار می برند.
- نیمرخ های چهارگوش و شش گوش: نیمرخ های چهارگوش از مقطع ۶*۶ تا ۱۵۰*۱۵۰ میلی متر و نیمرخ های شش گوش با ابعاد از ۱۳ تا ۱۰۳ میلی متر ساخته می شوند.
- نیمرخ های توخالی: نیمرخ های تو خالی را طی فرایندی از ورق فولادی و تسمه فولادی تهیه می کنند. از آنجا که نیمرخ های گرد توخالی لنگر اینرسی یکسانی حول اقطار مختلف مقطع دارند، از آنها به عنوان اعضای فشاری در اسکلت های ساختمانی بویژه ساخت خرپا، ستون، داربست استفاده می شوند.
- لوله های فولادی: از لوله های فولادی با مقطع گرد برای شوفاژ و آبرسانی سرد و گرم استفاده می شود. ورق فولاد مصرفی در ساخت این لوله ها با فلز روی(گالوانیزه)، آلومینیوم یا آلیاژ آلومینیوم-روی پوشش داده می شود.
- سایر نیمرخ ها: نیمرخ های سرد نورد دیده در اشکال و اندازه های مختلف وجود دارد که بیشتر در ساختن در و پنجره آهنی مصرف می شوند.
تولید انواع نیمرخ ساختمانی با ورق
استفاده از ورق برای ساخت نیمرخهای ساختمانی بسیار کاربرد دارد. بهطور مثال برای معرفی نیمرخ های تولید شده ورقی میتوان به پروفیلهای سردنورد C و Z اشاره کرد که از ورق فولادی کویل نورد سرد یا نورد گرم ساخته میشوند. همچنین برای ایجاد نیمرخهای مقاومتر در برابر فرسایش طبیعی، از ورق گالوانیزه گرم (Hot-dip galvanized steel sheet) استفاده میشود که با پوشش یکنواخت روی (Zn) از سطح مقطع در برابر زنگزدگی، رطوبت و خوردگی جوی محافظت میکند.
پس میتوان نتیجه گرفت که انواع ورق فولادی، چه معمولی و چه دارای پوشش حفاظتی، در تولید نیمرخهای ساختمانی استفاده مستقیم و اساسی دارد.
تفاوت نوع نورد در نیمرخ های ساختمانی
همانطور که می دانید نیم رخ ها در دو نوع نورد سرد و گرم تولید می شود. نورد گرم در تولید نیمرخهای ساختمانی باعث ایجاد ریزساختار یکنواخت، پسماند کمتر و شکلپذیریخیلی بهتری میشود، به همین دلیل مقاطع متداولی مانند تیرآهن، نبشی و ناودانی بهصورت نورد گرم ساخته میشود و معمولا سازهای مطمئنتر دارد.
همچنین می توان به نیمرخ های نیز اشاره نمود . تولیدات نورد سرد به دلیل افزایش سختی کرنشی، استحکام تسلیم بالاتر و کاهش شکلپذیری، بیشتر برای مقاطع نازکتر مانند پروفیلهای سبک C و Z یا ورقهای تقویتی در سازههای مشابه استفاده می شود.
برای آشنایی بیشتر با انواع پروفیل های ساختمانی و نیمرخهای نورد شده به دانشنامه آهنباکس مراجعه نمائید.