مزایا و معایب اتصال خورجینی
اتصال خورجینی در یک بازه زمانی نسبتا طولانی یکی از متداول ترین نوع اتصالات در ساختمان های اسکلت فلزی در ایران بوده است که بدلایل دارا بودن معایب بسیار تقریبا استفاده از این شکل اتصالات در حال منسوخ شدن می باشد. در ادامه این مقاله به مزایا و معایب این اتصالات اشاره مختصری می گردد.
نحوه اجرای اتصالات خورجینی
نحوه اجرای اتصال خورجینی بدین طریق است که تیرهای بـاربر از طـرفین ستون ها به طور یکسره عبور داده می شوند و روی نبشی هایی که در طرفین ستون نصب شده اند قرار می گیرند و معمولا در بالای هر تیر هم یک نبشی قرار می دهند، لذا اتصال خورجینی تـامین کننـده نشـیمن بـرای عبـور یکجفت تیر سرتاسری از طرفین ستون است.
مزایای استفاده از اتصال خورجینی
- سادگی اجرا
- کاهش هزینه
- کم کردن نیمرخ بال پهن و شماره های بالای نیمرخ IPE
معایب استفاده از اتصالات خورجینی
به طور کلی ساختمان های فولادی به دلیل نرمی و انعطاف پذیری از پایداری خوبی در برابر نیروهای ناشی از زلزله برخوردارند، اما متاسفانه در زلزله های خرداد ماه ۶۹ منجیل و رودبار و زلزله بم برخلاف انتظار، شدیدا آسیب دیدند و خسارات جبران ناپذیری را به بار آوردند.
علت این امر را باید عمدتاًدر کیفیت اتصالات جست. ضابطه اصلی طرح اتصالات در نقاط زلزله خیز قابلیت انتقال لنگر برای سازه هایی است که فاقد بادبند یا دیوار برشی بتن آرمه اند؛ در حالی که اتصال خورجینی از سوی هیچ کدام از آیین نامه های موجود به عنوان اتصالات گیردار شناخته نشده اند.
نبشـی هـای تحتـانی وقتـی کـه سـتون هـا بـه صـورت خوابیـده بـر روی زمـین آماده سازی می شوند در محـل هـای خـود جـوش مـی شـوند و پـس از سـاخت ستون ها و گذاردن تیرها بر روی نبشی های تحتـانی، بـال تیـر Iشـکل بـه نبشـی تحتانی به صورت تخت جوش شده و سپس با استفاده از نبشـی هـای کـوچکتری که طول بال آنها از پهنای بال تیر Iشکل کوتاه تر است در قسمت فوقانی تیـر Iشکل اتصال دیگری ایجاد می شود مجددا کیفیت جوش این نبشی از نوع تخـت بوده، ولی دقت کافی در انجام آن صورت نمی پذیرد. نبشی بالا دو جوش به تیـرو ستون دارد. جوش به ستون به دلیل آنکه سربالا انجام مـی شـود اصـلا مرغـوب نیست.
از آنجا کـه اصل است که جوش بایـد مقاوم تر از فولاد مــادر باشد لذا اگر نیروی جانبی وارد شود باید فولاد پاره شود نه جوش و از آنجایی که جوش ها متاسفانه همیشه ضعیف تر از فولاد عمل می کنند در نتیجه اتصال خورجینی برای سازه جوش مناسب نیست.
نبشی های بالا وپایین معمولا حکم عاملی جهت نگهداری تیر بر جای خود را دارد و به رغم اینکه اندازه و طول نبشی، ضخامت و طول جوش عوامل اصلی در تعیین رفتار بهینه اتصال در هنگام زمین لرزه هستند، اما در طراحی این اتصال بدون رعایت ضوابط علمی جوش اجرای اسکلت انجام می گیرد.
اتصال خورجینی در برابر بارهای قائم با اتصالات صلب برابری می کنـد، اما در برابر نیروهای جانبی بیشترین نیرو به اتصال به صورت پیچشی است که این نیرو می بایست از شاه تیر به نبشی و از نبشی بـه ستون وارد شود و بنـابراین دو واسـطه در انتقـال نیـرو وجــود دارد و از آنجـا کــه نبشـی بــاجوش های غیراستاندارد به ستون متصل شده است، لذا واسطه ای ضعیف است و در اثر زلزله یا سـایر نیروهـای جـانبی، سـقف پـایین مـی آیـد! درخرابی های زلزله های گیلان و بم در اکثر موارد تیر و نبشی پـایین آمـده است که نشان می دهد نبشی ضعیف بوده است.
کی دیگر از مشکلات اتصال خورجینی هنگامی بروز می کنـد کـه تیرهـا در دوطرف، دهانه های نامساوی را پوشش دهند، در این صورت دهانـه هـای نامساوی عکس العمل های نامساوی را در برابر بارهای وارده نشان خواهند داد و افزایش لنگرهـا را موجـب مـی شـوند. عـدم اتصـال تیرهـا بـه هـم ونامساوی بودن دو دهانه اطراف باعث می شود که نتوانند با هم کار کنند.
فراوانی علم و آگاهی همواره بر شما جاری باد
برای مشاهده بروزترین قیمت نبشی در سایت آهن باکس کلیک کنید.